Przejdź do głównej zawartości
Łamacz do szkła – jak używać? Witraż krok po kroku #2

Łamacz do szkła – jak używać? Witraż krok po kroku #2

7 kwietnia 2026

Kontynuujemy naszą naukę wytwarzania witraży w oparciu o potrzebne narzędzia. Po narysowaniu żądanego kształtu nożem do szkła, musimy go jakoś wydobyć z tafli. W pewnych przypadkach wystarczy nam użyć własnych dłoni i poodłamywać zbędne kawałki tak, jak odłamuje się kostkę czekolady od tabliczki. Najczęściej jednak będziemy potrzebowali większej kontroli nad prowadzeniem pęknięcia wzdłuż naszych rys i dokładniejszego przyłożenia siły.

Co to jest łamacz do szkła?

Najlepiej nadaje się do tego tzw. łamacz, znany również jako szczypce do szkła, a po angielsku “running pliers”. Łamacz jest specyficznym rodzajem dosyć szerokich szczypiec, zazwyczaj wyposażonych w silikonową nakładkę do ochrony szkła przed zarysowaniem, o charakterystycznym, łukowatym wygięciu końcówek.

Różne rodzaje łamaczy do szkła używanych w witrażownictwie
rys. 1: Różne rodzaje łamaczy do szkła używanych w witrażownictwie

Budowa i działanie szczypiec

Łamacz jest zaprojektowany tak, aby jego końcówki nigdy nie stykały się bezpośrednio. Narzędzie ma za zadanie rozłamać taflę szkła na dwie części poprzez naprężenie, a nie zmiażdżyć krawędź. Dodatkowo, na boku narzędzia znajduje się śruba regulacyjna, która pozwala ustalić minimalną szerokość rozwarcia szczypiec w zależności od grubości szkła.

Zbliżenie na końcówki łamacza do szkła z gumowymi osłonkami
rys. 2: Zbliżenie na końcówki łamacza do szkła z gumowymi osłonkami

Jak używać łamacza do szkła krok po kroku?

Sposób użycia szczypiec jest w teorii bardzo prosty, ale wymaga precyzji:

  1. Sprawdź rysę: Upewnij się, że rysa wykonana nożem jest na wierzchu szkła (a nie pod spodem).
  2. Ustawienie szczypiec: Włóż krawędź szkła pomiędzy końcówki łamacza tak, aby rysa znajdowała się dokładnie na środku szczypiec (jest tam zazwyczaj pomocnicza kreska).
  3. Kierunek łuku: Łuk końcówek musi opadać na boki (kształt litery „n”). To kluczowe – złe ustawienie (litera „u”) może spowodować pęknięcie szkła w niekontrolowany sposób.
  4. Nacisk: Zacznij powoli zaciskać rękojeść. Jeśli szkło nie pęka od razu, stopniowo zwiększaj siłę.

Prawidłowe ustawienie łamacza na narysowanej linii cięcia
rys. 3: Prawidłowe ustawienie łamacza na narysowanej linii cięcia

Przy mniejszych elementach rysa pęknie natychmiast na całej długości. Przy bardzo długich cięciach łamacz służy do zainicjowania pęknięcia, które potem można kontynuować np. poprzez lekkie pukanie w spód szkła drugą stroną noża.

Efekt końcowy

Pstryk! I jeśli wszystko poszło zgodnie z planem, masz teraz dwa idealnie rozdzielone kawałki szkła. Jesteś o krok bliżej do stworzenia swojego pierwszego witrażu!

Efekt po użyciu łamacza – idealnie przełamane szkło witrażowe
rys. 4: Efekt po użyciu łamacza – idealnie przełamane szkło witrażowe

Zobacz to w praktyce (Wideo)

Poniżej przygotowałem krótką prezentację, na której zobaczysz, jak działają running pliers w praktyce. Na filmie znajdziesz też mały spojler dotyczący kolejnego narzędzia w naszej serii "Witraż krok po kroku".

Materiały do pobrania

Do tego artykułu dołączyłem dodatkowe materiały. Kliknij poniżej, aby je pobrać.

Pobierz załącznik (PDF)
← Powrót do bloga